Europese regeringsleiders benadrukken al jaren dat Rusland met sancties economisch onder druk wordt gezet en dat Europa zo snel mogelijk onafhankelijk moet worden van Russische energie. De praktijk vertelt echter een ander verhaal. Uit nieuwe cijfers blijkt dat de Europese Unie in de eerste helft van 2026 een recordhoeveelheid LNG heeft geïmporteerd van het Russische Yamal-project. Frankrijk, België en Spanje namen samen vrijwel de volledige productie (97 procent) af. Ook faciliteerden deze landen onderhoud aan de gespecialiseerde schepen die het aardgas uit het Noordpoolgebied naar Europa transporteerden.
Deze ontwikkeling bevestigt precies wat wij al in 2022 schreven: sancties isoleren Rusland veel minder dan destijds door regeringsleiders werd voorgesteld. Handel zoekt nieuwe routes en markten passen zich aan. Uiteindelijk blijken vooral Europese burgers en bedrijven de prijs te betalen.
De opvallendste tegenstelling is de politieke retoriek. Brussel doet al jaren alsof Europa de bovenliggende partij is, maar op energiegebied is juist Europa kwetsbaar. De Europese Unie importeert ongeveer 80 procent van haar energie. Voor olie en aardgas ligt die afhankelijkheid zelfs nog hoger. En veel van die energie komt nog altijd - direct of indirect - uit Rusland. De economie van de EU mag dan vele malen groter zijn dan die van Rusland, zonder eigen energiebronnen is die machtspositie minder sterk dan politici graag suggereren.
Realiteit versus wensdenken
De recordimport van Russisch LNG laat zien dat de markt pragmatischer is dan de politiek. Door het wegvallen van Russisch pijpleidinggas én een krapper aanbod van LNG door de zeeblokkade in de Straat van Hormuz is Russisch vloeibaar gas simpelweg aantrekkelijk en zelfs noodzakelijk gebleken. Energiebedrijven kijken naar prijs, beschikbaarheid en leveringszekerheid, niet naar politieke speeches.
Ook wetenschappelijke studies ondersteunen dit beeld. Decennialang onderzoek naar economische sancties laat zien dat ze wel economische schade veroorzaken, maar slechts beperkt leiden tot de politiek gewenste gedragsverandering. Landen vinden alternatieve afzetmarkten en handelsstromen passen zich aan, vraag en aanbod blijven elkaar opzoeken.
De conclusie van vier jaar economische sancties is ongemakkelijk voor Brussel. Terwijl Europese leiders spreken over het afbouwen van de afhankelijkheid van Rusland, laat de markt zien dat die afhankelijkheid voorlopig nog springlevend is. Niet politieke ambities, maar economische realiteit bepaalt uiteindelijk waar energie naartoe stroomt.
Lees ook:
- Westerse sancties isoleren Rusland niet (12 april 2022)
- Waarom economische sancties Rusland niet treffen (29 mei 2022)
- Hoe kan Rusland als relatief kleine economie zoveel militaire macht hebben? (7 maart 2025)
- Energiecrisis in Europa: Einde van ‘net zero’ en Russische sancties? (31 maart 2026)
Dit artikel verscheen 17 juli in de Geotrendlines Weekly. Wil je meer van dit soort artikelen ontvangen? Laat dan onderaan deze website je e-mailadres achter en lees onze weekupdate een maand gratis!
