Box 3: de overheid beboet wat buiten het systeem valt

Box 3: de overheid beboet wat buiten het systeem valt

De vermogensbelasting in Box 3 staat weer ter discussie, en de tendens is helder: hogere belastingen worden neergelegd bij ondernemers en spaarders, en in het bijzonder bij bezitters van alternatieve beleggingen als fysiek goud en Bitcoin in eigen beheer. Het kabinet heeft deze week een novelle voorgesteld die de vermogensaanwasheffing vervangt door een vermogenswinstbelasting voor 90 procent van alle financiële instrumenten — aandelen, obligaties, opties — met ingang van 2028. Maar het cruciale detail: fysiek edelmetaal en zelf-beheerde crypto (Bitcoin in eigen beheer) vallen nu niet onder die 90 procent. Voor deze beleggingen blijft tot 2030 de beruchte en veel besproken vermogensaanwasbelasting van kracht. En dat betekent 36 procent belasting op waardestijging, ongeacht of je daadwerkelijk winst hebt genomen of niet.

Willem Middelkoop vatte het op X samen tot de kern: ‘They want money/wealth to stay into system.’ De logica achter dit belastingvoorstel is dat vermogen binnen het reguliere financiële systeem wordt gehouden — bij banken, ETF’s en beleggingsfondsen — en dat wat buiten het systeem valt wordt ontmoedigd. Fysiek goud in eigen kluis en Bitcoin in eigen beheer vallen buiten het systeem. ETF’s en fondsen vallen er binnen. Het is niet het soort belegging dat bepaalt of je belasting betaalt over werkelijke winst of ongerealiseerde waardestijging, maar de vorm waarin je het bezit.

Overheid heeft geld nodig

In 2027 zou ook het heffingsvrije vermogen worden gehalveerd: van €59.357 naar €30.846. Een maatregel die een dag later weer terzijde werd geschoven. Het forfaitaire rendement stijgt ondertussen naar 7,9 procent. Wie boven de vermogensgrens uitkomt, betaalt fors meer. De strekking is onmiskenbaar: de overheid heeft meer geld nodig en zoekt het daar waar de meeste winsten gemaakt zijn en die buiten het systeem vallen. Dat zijn precies de beleggingen — goud en Bitcoin — die de afgelopen jaren het best presteerden. Het zijn ook deze beleggingen die komende jaren met hogere inflatie waarschijnlijk beter zullen renderen dan andere beleggingen.

Wat hier gebeurt is geen nieuw verschijnsel. Door de eeuwen heen is het patroon altijd hetzelfde geweest: overheden (en voorheen koningshuizen) komen in schuldenproblemen en zoeken de uitweg in meer belastingen en vervolgens geld bijdrukken. Een heilloze weg die uiteindelijk altijd eindigde in hyperinflatie, revolutie of een combinatie van beide. In het verleden bleek dat goud en zilver in zulke tijden altijd de rol van vluchthaven vervulden voor het slimme geld — en dat overheden de vlucht naar goud en zilver steevast ontmoedigen, middels hoge belastingen, nationalisatie of zelfs een verbod op het bezit ervan.

Spaarder is gewaarschuwd

Tijdens de Grote Depressie van de jaren dertig greep de Amerikaanse president Roosevelt tot de meest ingrijpende maatregel: in 1933 werd het bezit van goud door particulieren verboden met Executive Order 6102. Amerikanen werden gedwongen hun goud tegen een vaste prijs van $20,67 per ounce in te leveren bij de Federal Reserve, waarna de dollar werd gedevalueerd en de goudprijs werd verhoogd naar $35 per ounce. Wie zijn goud had behouden, zag de waarde in één klap stijgen. Wie had ingeleverd, zag zijn koopkracht verdampen. Het was de klassieke zet: de overheid dwingt het vermogen terug in het systeem om de eigen schuld te devalueren.

In het Frankrijk van de achttiende eeuw speelde een vergelijkbaar drama. Na decennia van oorlogen en een oplopende staatsschuld verloor het Franse koningshuis de controle over de financiën. De achtereenvolgende devaluaties en belastingverhogingen leidden tot hyperinflatie van de assignat. Wie zijn vermogen in goud had gehouden, overleefde de ontwaarding van het papiergeld. Wie op de staat vertrouwde, verloor alles. Het was de prelude op de Franse Revolutie — precies de combinatie van schulden, belastingdruk en maatschappelijke onrust die we in ons boek ‘Van Goud tot Bitcoin!’ beschreven als het terugkerende patroon in de monetaire geschiedenis.

Goud als vluchthaven

In Weekly 4 stelden we de vraag: obligaties of goud, wat is een betere hedge? Het antwoord was eenduidig goud. Een jaar geleden bepleitten we hetzelfde standpunt: vermijd obligaties, koop goud en waardeaandelen. De Box 3-novelle is in zekere zin de bevestiging van die these door de overheid zelf: de beleggingen die de overheid het zwaarst belast, zijn de beleggingen die het best presteerden — en die juist buiten het door de overheid gecontroleerde systeem vallen. Het is de logica van een systeem dat zijn eigen instellingen beschermt en alternatieven ontmoedigt.

De richting is duidelijk: de overheid zoekt geld daar waar het nog te vinden is: bij ondernemers en beleggers. Voor wie zijn vermogen in goud en Bitcoin heeft, is de Box 3-discussie niet alleen een bevestiging dat de keuze voor alternatieve beleggingen juist was, maar ook een waarschuwing dat overheden op een dag een deel van de waardestijging zullen opeisen.

Neem contact met ons op om in een vermogensregie gesprek de mogelijkheden van meer rendement te verkennen, want dat is uiteindelijk de enige uitweg uit een inflatiegolf en hogere belastingen.

Lees ook:

Dit artikel verscheen op 2 oktober in de Geotrendlines Weekly. Wil je meer van dit soort artikelen ontvangen? Laat dan onderaan deze website je e-mailadres achter en lees onze weekupdate een maand gratis!

Frank Knopers

Frank Knopers

Frank Knopers studeerde bedrijfswetenschappen aan de Universiteit Twente in Enschede en behaalde een Master in Financial Management met een onderzoek naar de effectiviteit van waardebeleggen (value investing) in Nederland. Sinds het uitbreken van de financiële crisis is Frank zich gaan verdiepen in het geldsysteem en de goudmarkt.

Lees alles van Frank Knopers »